LekarzPomaga.pl - HELICOBACTER PYLORI

Nowinki oraz ciekawostki ze świata medycyny, szczepienia

Helicobacter pylori

Opublikowano:

Tagi publikacji: Helicobacter, żołądek, przewód pokarmowy, wrzody

Helicobacter pylori

Helicobacter pylori, to gram ujemna pałeczka o spiralnym kształcie, która bytuje głównie w części odźwiernikowej żołądka. Szacuje się, że w Polsce 80% ludzi jest zainfekowanych tą bakterią. Mimo, że w żołądku warunki do przetrwania są dość trudne, m.in. ze względu na obecność kwaśnego środowiska i ciągłe złuszczanie się nabłonka, dla tego patogenu nie stanowi to jednak większego problemu. Bakteria ta, wytwarza bowiem wiele enzymów, dzięki którym radzi sobie w tak niesprzyjających warunkach. Najważniejszym z nich jest ureaza, rozkładająca mocznik do dwutlenku węgla i amoniaku - alkalizuje w ten sposób otaczające bakterię środowisko i jednocześnie chroni ją przed destrukcyjnym wpływem kwasu solnego. Dzięki obecności rzęsek i spiralnemu kształtowi patogen wykazuje dużą ruchliwość, która umożliwia dotarcie do komórek nabłonka, zlokalizowanych pod gęstą warstwą śluzu. Helicobacter pylori może również osiedlić się w dwunastnicy, ale tylko wtedy, gdy nabłonek tej części przewodu pokarmowego upodobni się do żołądkowego.

Jak dochodzi do zakażenia ?

Do zakażenia dochodzi zwykle we wczesnym dzieciństwie a bakteria może pozostawać w żołądku pacjenta do końca życia. Co więcej, może utrzymywać się wewnątrz narządu i mnożyć przez wiele lat. Zakażeniu u dzieci sprzyja niedożywienie oraz niedobór witamin w diecie. Drobnoustrój wnika do organizmu najczęściej drogą pokarmową przez zanieczyszczoną żywność i wodę, brudne ręce czy złe warunki sanitarne. Źródłem zakażenia może być także inny człowiek - bakterię można bowiem izolować ze śliny, kału i płytki nazębnej. Warto wspomnieć, że w niesprzyjających warunkach Helicobacter pylori może przyjąć formę przetrwalnikową, która gdy tylko pojawią się korzystne okoliczności zamienia się ponownie w postać aktywną. Można więc wysnuć ogólne stwierdzenie, że częstość zakażenia ma związek z higieną panującą w danym środowisku, dlatego też im lepsze warunki sanitarne, tym mniejsza ilość zakażeń.

Zakażenie Helicobacter pylori i co dalej ?

Od dłuższego czasu wiadomo, że wspomniana wyżej bateria jest jednym z głównych czynników powodujących zapalenie błony śluzowej żołądka, chorobę wrzodową, raka żołądka, a także chłoniaka typu MALT. Helicobacter pylori wytwarza bowiem toksyny, które uszkadzają komórki błony śluzowej i prowadzą do rozwoju stanu zapalnego. To z kolei, jest przyczyną zwiększonego wydzielania gastryny, co pociąga za sobą większe wydzielanie kwasu solnego i w konsekwencji prowadzi do powstania owrzodzeń. Wykazano również, że przewlekła infekcja opisywanym patogenem znacząco wpływa na rozwój typu jelitowego raka żołądka. Ponadto, długotrwała stymulacja układu immunologicznego jest przyczyną powstania chłoniaków typu MALT (mucosa associated lymphatic tissue ), których najczęstszą lokalizacją w całym przewodzie pokarmowym jest właśnie żołądek.

Jak wygląda diagnostyka ?

Do dyspozycji są zarówno metody inwazyjne jak i nieinwazyjne.

Metody inwazyjne:

  • test ureazowy - stanowi dokładne i wiarygodne badanie w kierunku H. pylori. Wymaga wykonania gastroskopii i pobrania fragmentu błony śluzowej żołądka
  • badanie histopatologiczne - podobnie jak wyżej wspomniana metoda wymaga wykonania gastroskopii, pobrania wycinka i następnie oceny bioptatu pod mikroskopem.

Metody nieinwazyjne:

  • test oddechowy - jest nieinwazyjną alternatywą dla endoskopii w diagnostyce zakażeń H. pylori. Polega na wykorzystaniu aktywności enzymatycznej wytwarzanej przez bakterię ureazy. Test jest bezpieczny, może być wykonany u dzieci i u kobiet w ciąży.
  • testy serologiczne - wykrywają przeciwciała klasy IgG. Są użyteczne w przypadku pacjentów z krwawiącym wrzodem, zanikiem błony śłuzowej żołądka, chłoniakiem typu MALT, chorych leczonych antybiotykami i inhibitorami pompy protonowej, jeśli istnieje ryzyko wyników fałszywie ujemnych w testach oddechowych lub szybkich testach ureazowych.
  • oznaczanie antygenu H. pylori w kale - polega na wykorzystaniu przeciwciał, które są skierowane przeciwko antygenom drobnoustroju obecnym w kale. Tego typu testy cechują się dużą czułością i swoistością oraz są porównywalne do testu oddechowego.

Jak pozbyć się intruza ?

Wysiedlenie bakterii z żołądka fachowo określa się mianem eradykacji. Polega ona na stosowaniu dwóch antybiotyków: amoksycyliny i metronidazolu oraz leku, który hamuje wydzielanie kwasu solnego, tzw. inhibitora pompy protonowej. Preparaty należy przyjmować 2 razy dziennie przez okres 10 - 14 dni. Jeśli po kuracji, nadal bakteria będzie wykrywalna, należy zastosować inny zestaw antybiotyków. Sprawdzanie skuteczności terapii nie jest konieczne we wszystkich przypadkach. Wystarcza bowiem informacja, że nastąpiła poprawa w zakresie objawów po przebytym leczeniu. Wyjątek stanowią pacjenci z krwawieniem wrzodowym, u których ocena skuteczności terapii jest niezbędna. W celu sprawdzenia obecności H. pylori po leczeniu wykorzystuje się metody nieinwazyjne.